Biografie, listy, dzienniki, pamiętniki, wspomnienia, GENEALOGIA

Niniejszy tom zawiera relacje z warszawskiej Woli z sierpnia 1944 r. W książce znajdziemy zarówno opowieści tych, którzy „przeżyli własną śmierć”, odnosząc rany w masowych egzekucjach, jak i bezsilnie obserwujących zabijanie innych ludzi, nierzadko swoich najbliższych. 

Książka składa się z relacji Polaków, którzy opisują swoją drogę do Kazachstanu, straszliwe warunki na zesłaniu, w obozach koncentracyjnych oraz niełatwą drogę do Armii Andersa. Sprawozdania naocznych świadków namacalnie ilustrują nam dramatyczny los tych, którym ostatecznie udało się wyrwać z sowieckiego piekła.

Z prezentowanych w tomie świadectw mieszkańców ziemi radomskiej, kieleckiej czy częstochowskiej wyłania się poruszający obraz przemocy: zagłady Żydów, eksterminacji polskich elit i inteligencji, pacyfikacji wsi, planu germanizacji i kolonizacji ziemi, walki z polskim podziemiem.

W serii „Zapisy Terroru” publikowane są świadectwa konkretnych osób – ofiar i świadków dwóch totalitaryzmów. Kryją się w nich osobiste przeżycia tysięcy Polaków, ich rodzin i bliskich. Niniejszy tom zawiera relacje dotyczące wydarzeń, które miały miejsce w Śródmieściu w okresie Powstania Warszawskiego.

Relacje dotyczą m.in. warunków życia, niewolniczej pracy, stosowanych kar i metod egzekucji. Szczególny charakter mają zeznania członków Sonderkommanda, w ostatnim rozdziale ukazano działalność obozowego ruchu oporu.

Wybór relacji zebranych przez Referat Historyczny i Biuro Dokumentów II Korpusu obejmuje wszystkie główne rodzaje represji stosowane wobec polskich obywateli w Związku Sowieckim.

Świadkowie opisują warunki masowych deportacji, aresztowań, przesłuchań i tortur, a także to czego doświadczyli w miejscu zesłania lub odbywania prac przymusowych – w łagrach i specposiołkach rozsianych po terenie całego sowieckiego imperium.

Osobiste relacje, wspomnienia, świadectwa stanowią fascynujący zapis konfrontacji polskich obywateli ze stalinowskim, totalitarnym reżimem od 17 września 1939 r. aż po utworzenie Armii Andersa w 1941 r.

Sławomir Koper udowadnia po raz kolejny, że magię miejsc, urodę przyrody, słynną otwartość mieszkańców i legendę Kresów można przełożyć na język zrozumiały dla współczesnego pokolenia.

Tuczna nazwę wzięła od otaczającej ją dzikiej litewskiej puszczy, słynącej z nieprzebranej ilości zwierzyny i obfitujących w ryby potoków. W XVI wieku osiedlono tu drobną szlachtę z ziemi drohickiej i tak powstał zaścianek szlachecki. W okresie przedwojennym władze państwowe dążyły do tego, by zamienić go w dominującą na całą okolicę miejscowość, która w przyszłości mogłaby przekształcić się w miasteczko. Dlatego do zaścianku zaczęto ściągać takich rzemieślników, jak kuśnierzy i młynarzy oraz wydano zgodę na utworzenie w Tucznej targowiska i uruchomiono połączenie autobusowe z Białą Podlaską i leżącymi nad Bugiem Sławatyczami. Ponadto rozpoczęto tu budowę cegielni, której jednak zaniechano z powodu niskiej jakości miejscowego surowca, czyli gliny. Zakładano we wsi nowe sady, mające stanowić zaplecze surowcowe dla przyszłych zakładów przetwórstwa owocowo-warzywnego, drzewa jednak w znacznym stopniu wymarzły w czasie ostrej zimy w 1940 roku. Podobny los spotkała idea zlokalizowania w tym dawnym zaścianku szlacheckim zakładów przetwórstwa mleczarskiego. W 1939 roku rozpoczęto produkcję masła i serów, która zakończyła się w 1943 roku wraz ze zniszczeniem maszyn i urządzeń przez komunistyczną bandę. W 1939 roku rozpoczął w Tucznej działalność sąd grodzki, a w czasie okupacji uruchomiony został szpital. W okresie przedwojennym rozwijała się też w Tucznej najlepsza w całym powiecie bialskopodlaskim spółdzielcza instytucja finansowa, jaką była Kasa Stefczyka.

Położony w środku wsi dom rodziny Kukawskich, widoczny na okładce, w okresie przedwojennym kolejno był siedzibą szkoły, Kasy Stefczyka i sądu grodzkiego. Dokumenty dotyczące Kasy Stefczyka zostały przez władze komunistyczne zniszczone, natomiast akta działającego w Tucznej sądu znajdują się do dziś w archiwum w Radzyniu Podlaskim.

Książka generała Josepha Rotha, bohaterskiego dowódcy XIV Korpusu w bitwie pod Limanową-Łapanowem jest relacją z pierwszej ręki, poświęconą jednej z bardziej znanych bitew na południowym odcinku frontu wschodniego. Dzięki ofiarności legionistów Józefa Piłsudskiego, huzarów pułkownika Othmara Muhra czy Tyrolczyków z XIV Korpusu stała się symbolem zarówno dla Polaków, jak i Węgrów oraz Austriaków. Także inne narody monarchii naddunajskiej miały swój udział w tym zwycięstwie. Na wzgórzach pod Rajbrotem krwawiły również niemieckie pułki rezerwowe, które przeszły prawdziwy chrzest bojowy. Dla wielu zaś żołnierzy wszystkich trzech armii zaborczych było to ostatnie starcie, o czym świadczą liczne cmentarze wojenne rozsiane po wzgórzach Beskidu Wyspowego.

Odnalezione w Archiwum Karmelitów w Krakowie Zeznania - dotąd w całości niepublikowane - to autentyczne świadectwo wiary XIX-wiecznej mistyczki i zapis jej trudnej duchowej drogi. To także prawdziwy i szczery wewnętrzny portret kobiety wielkiej w swej dobroci, skromności i miłości do Boga. I choć dziś ad hoc określilibyśmy ją mianem dewotki czy histeryczki, to Balbina z Lubienieckich Romerowa wcale nie jest nam tak daleka mentalnie i duchowo. Bo przecież kto z nas nie marzy o życiu pięknym i szczęśliwym, o życiu w zgodzie z samym sobą i wbrew współczesnym modom?

Niniejszy tom zawiera dwadzieścia trzy opowieści o postaciach związanych z dworami i pałacami dzisiejszego województwa podkarpackiego np: w: Babicy, Bachórcu, Bratkówce, Cisnej, Dwerniku, Korczynie, Lesku, Nozdrzcu, Mikulicach, Myczkowie, Strzegocicach, Zarzeczu i Żubraczem. W sposób przekrojowy ukazuje niezwykłe zróżnicowanie warstwy ziemiańskiej. Jej przedstawicieli, wśród których znajdziemy pisarzy, malarzy, naukowców, polityków, powstańców i żołnierzy, dzieliły poglądy i kondycja finansowa.

Pochodząca z początku lat 90. XIX w. prywatna korespondencja Stefanii z Lemańskich Rzewuskiej herbu Bukowczyk z mężem Wacławem Rzewuskim herbu Krzywda, podczas jej pobytów leczniczych w zagranicznych kurortach, to cenne źródło informacji o kulturze uzdrowiskowej – zarówno pod względem medycznym, jak i rekreacyjno-towarzyskim. Rzewuscy byli dziedzicami majątku Bratoszewice położonego nieopodal Strykowa, obecnie ważnego węzła komunikacyjnego na skrzyżowaniu autostrad A1 z A2. Zachowane listy ziemianki z bratoszewickiego dworu przenoszą w czasy, kiedy słowa utrwalane na papierze – pełne czułości, zmartwień, zwykłych codziennych spraw, a także plotek – przybliżały, zmniejszały dystans dzielący dwoje ludzi.

Ziemianki opisują, jak rozwijał się system edukacji kobiet w Polsce, jak zmieniało się postrzeganie roli pani domu, osoby wolnej i samodzielnej, oraz jak w ówczesnej rzeczywistości kobiety wspierały się wzajemnie. I jak dużo my, w kolejnych pokoleniach, możemy mieć wspólnego z tamtymi córkami, żonami, partnerkami czy kobietami wybierającymi życie bez mężczyzn.

Opowieść o dawnych podziałach klasowych i wyboistej drodze do emancypacji.

Polacy słyną z zamiłowania do świętowania oraz z bogatych obyczajów. Szczególnie warte uwagi są tradycje i zabawy polskiego ziemiaństwa i arystokracji odnoszące się do ważnych dat roku liturgicznego oraz okoliczności życia rodzinnego.

Niezwykła historia zamkniętych do dziś archiwów, walki autora książki o ich otwarcie. Rozwikływanie zagadek i odkrywanie tajemnic. Co kryją archiwa? Dlaczego są wybrakowane? To też opowieść o ludziach, którzy naprawdę zmienili Polskę, choć są nieznani. Nastrojowy esej o wielobarwnym świecie pierwszych powojennych lat, który miejscami przekształca się w pościg przygód.

Z książki wyłania się obraz zwykłego, prostego księdza, który w miarę stawianych przed nim zadań dorastał do wyzwań, które przed nim stawały. Potrafił niczym magnes przyciągać do ludzi z różnych środowisk: starych i młodych, intelektualistów i robotników. Kościół św. Stanisława Kostki w Warszawie, w którym posługiwał jako wikary, stał się oazą wolności w czasach stanu wojennego. Choć nie zajmował się działalnością polityczną, a jedynie głosił Ewangelię, stał się głównym wrogiem reżimu generała Jaruzelskiego. W efekcie został zamordowany przez Służbę Bezpieczeństwa. Jego męczeńska śmierć przynosi jednak do dziś duchowe owoce, o czym opowiada właśnie książka z tekstem Grzegorza Górnego, wywiadami Włodzimierza Rędziocha oraz zdjęciami Janusza Rosikonia.  

Złoto Dziedzica opowiada o dalszych losach Franciszka Saskowskiego, dziedzica Popowa Ignacewa i jego brata Antoniego, właściciela majątku Wyrobki, leżącego niedaleko Mogilna. Jest to kontynuacja niecodziennych wydarzeń, opisanych w książce Skarb Dziedzica, które rozpoczęło się na pograniczu Wielkopolski i Kujaw w 1807 r. i trwają do dzisiaj... 

Opisane wydarzenia to efekt wielu wyjazdów i poszukiwań prowadzonych przez K. Soberskiego w powiecie gnieźnieńskim, ale i na Pomorzu Zachodnim, Kujawach i Górnym Śląsku. Dzięki temu, autor wszedł w posiadanie nowych, nieznany wcześniej fotografii i wspomnień oraz dokumentów.

Zmartwychwstanie to poruszająca opowieść biograficzna, inspirowana losami pierwszej ofiary powstania wielkopolskiego.

Sześcioletni Franciszek Ratajczak, wzorem wielu współczesnych mu mieszkańców Księstwa Poznańskiego, udaje się wraz z rodziną na emigrację zarobkową do Westfalii. Mimo niełatwych warunków życia odnajduje w Zagłębiu Ruhry swoje miejsce na ziemi, choć jego życiowe wybory przynoszą konflikty z najbliższymi. Czynna działalność w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”, a potem doświadczenia zdobyte na frontach pierwszej wojny światowej skłaniają go jednak do powrotu do Poznania, gdzie uczestniczy w przygotowywaniu powstańczego zrywu.