Książki o Poznaniu i Wielkopolsce

Cmentarz, do którego trudno dojechać, bo zawalił się most do niego prowadzący. Park, przez który codziennie idzie się na skróty po zakupy, nie wiedząc, że kiedyś teren ten znajdował się za bramami miasta. Podwórko, odgrodzone od świata zamkniętą ażurową bramą, przez którą przechodnie mogą zobaczyć macewy. Cmentarze wojenne, na których spoczywają obok siebie dawni wrogowie. Wszystkie te przestrzenie - będące zarazem świadectwem pamięci, jak i niepamięci - stały się przedmiotem interdyscyplinarnych badań przeprowadzonych przez Autorki. W ich efekcie powstała książka - rodzaj przewodnika po mieście, które przez wieki budowali wspólnie katolicy, protestanci i Żydzi. O czym sami poznaniacy zdają się nie pamiętać?

Z publikacji dowiadujemy się o poznańskich edytorach i książkach będących w ich ofercie wydawniczej, wydawnictwach ciągłych, cenzurze, a także księgarzach, sprzedaży oraz o bibliotekach i czytelnictwie. Prasa z czasu Wielkiej Wojny przynosiła wiele szczegółowych i ciekawych wiadomości. Wycinki ubarwiają treść i pozwalają lepiej poznać codzienność tamtego czasu. Całości dopełniają publikowane wówczas sprawozdania, pamiętniki, współczesne opracowania dotyczące historii Poznania w latach wojny, a także bogaty materiał ikonograficzny.

Książka jest poświęcona losom ponad trzydziestu osób związanych z Zielonym Trójkątem, które pochodziły z powiatu gnieźnieńskiego. Biografie zostały poprzedzone opisem działalności całego oddziału oraz wzbogacone kilkunastoma tekstami źródłowymi i materiałem ikonograficznym.

Kolejna monografia pułku z uwzględnieniem jego szlaku bojowego w okresie kampanii wrześniowej. 

Nowowydana publikacja albumowa jest czymś zupełnie odmiennym od wszystkich wcześniejszych książek poświęconych dziejom 17. Pułku Ułanów Wielkopolskich im. Króla Bolesława Chrobrego. Przedstawiono bowiem dzieje tego pułku w nowatorski, i wyjątkowo interesujący sposób. Jest to historia wielkopolskich "żółtych" ułanów, spoglądających na czytelnika z fotografii, w większości nigdy dotąd nie publikowanych, to historia wpleciona głęboko w dzieje II Rzeczypospolitej i splatająca silnie nićmi Gniezno, Leszno, Poznań, Wilno, i Kijów. Szeroka kwerenda przeprowadzona na terenie całego kraju w blisko stu czterdziestu muzeach, bibliotekach oraz archiwach państwowych i prywatnych, doprowadziła do zebrania ok. 2000 fotografii i kopii dokumentów, z czego zdecydowana większość została wyeksponowana w albumie.

Publikacja jest wyrazem pamięci kulturowej o trwaniu lokalnych wspólnot. Twórcy książki zadbali o to, by zaprezentować nie tylko kulturę i dziedzictwo Bambrów, którzy od trzystu lat współtworzą społeczność Poznania, ale i innych grup posiadających podobne doświadczenie migracji: Wilamowian, Kosznajdrów i Olendrów. Mimo że książka ma charakter naukowy, napisana została w sposób przystępny i bez wątpienia zainteresuje szeroki krąg odbiorców, zarówno zafascynowanych historią Bambrów i Poznania, jak i zajmujących się tematyką mniejszości, tożsamości czy migracji.

Gdy dziadek postanowi napisać książkę, nie wiadomo, czego można się spodziewać. A książka powstała na podstawie wspomnień jego ojca - czyli pradziadka - i dotyczy zdarzeń sprzed stu lat, gdy ów pradziadek był małym Kaziem. W ten sposób pewna poznańska rodzina pozna dwa tygodnie z życia swoich przodków w czasie, gdy w Poznaniu wybuchło powstanie wielkopolskie, które umożliwiło przyłączenie terenów Wielkopolski do niepodległej Polski.

O modzie mówi się, że jest zmienna, o elegancji zaś - że ponadczasowa. Choć moda bywa ulotna, dziewiętnastowieczni Poznaniacy chętnie za nią podążali, a ich garderoby niewiele różniły się od tych eksponowanych w Paryżu, Wiedniu czy niedalekim Berlinie.

W co zatem ubierały się poznańskie elegantki od początku XIX wieku do wybuchu Wielkiej Wojny? Jak nosili się wytworni mężczyźni? I czy w XIX wieku istniała moda dziecięca? Autorki niniejszej książki przybliżają nie tylko kwestie ówczesnej mody. Opowiadają także o tym, jak powstawała odzież, kto trudnił się krawiectwem, skąd czerpano pomysły i w końcu - gdzie w Poznaniu można było zadać szyku. Niewątpliwą zaletą publikacji jest zebrana w niej bogata ikonografia: XIX-wieczne ryciny, fotografie, wycinki prasowe, reklamy i anonse.

W niniejszym numerze „Acta Medicorum Polonorum” dominują materiały źródłowe, wśród których na uwagę zasługuje przełożona z łaciny na polski przez Radosława Piętkę i Magdalenę Szymańską-Piętkę dysertacja Karola Marcinkowskiego (1800-1846).

Ilustrowana archiwalnymi fotografiami i dokumentami opowieść o tytułowym Rogerze i o wybranych członkach rodziny Ziołeckich, Sławskich i Czaplów. Unikatowa wędrówka w czasie obejmująca 150 lat, podczas których poznajemy ich w domowych wnętrzach, gabinetach, europejskich kurortach i atelier fotografów. Książka zainteresować może miłośników „dawnych dobrych czasów”, szukających informacji o przedstawicielach poznańskich i wielkopolskich rodzin, tych zasłużonych i tych mniej znanych.

To szczera, zabawna i niekonwencjonalna opowieść o roku spędzonym w Polsce.

Obszerna, bogato ilustrowana, monografia omawiająca wpływ polityki na budownictwo czasów pruskich w Poznaniu. Wielowątkowa publikacja jest próbą wszechstronnego ukazania trwającej przez cały XIX wiek nierównej, polsko-pruskiej rywalizacji o wizualne zawłaszczenie miejskiej przestrzeni publicznej. 

Z kręgu zainteresowań Poznaniem wywodzi się też niniejsza książka, opowiadająca o dziejach grupy etnicznej zwanej Bambrami, sprowadzonej w XVIII w. Z okolic Bambergu (Bawaria) do wsi (obecnie dzielnic miejskich) należących do Poznania. Książka ukazała się po raz pierwszy w 1975 r., drugie wydanie zmienione w 1995 r. W 1994 r. opublikowano ją w Niemczech. Jej obecne wydanie autorka ponownie uzupełniła nowymi materiałami uzyskanymi dzięki prowadzonym badaniom. W 1993 r. założyła Koło Bambrów Poznańskich, którego była honorową przewodniczącą. Po rozwiązaniu Koła, w 1996 r. powstało Towarzystwo Bambrów Poznańskich, którego była prezesem.

W 2019 roku mija 300 lat, odkąd pierwsi Bambrzy przybyli do Wielkopolski – 1 sierpnia 1719 roku władze Poznania wydały dokument lokacyjny dla osadników spod Bambergu, którzy dotarli do wsi Luboń należącej wtedy do miasta. W ciągu następnych dziesięcioleci koloniści zamieszkali w kolejnych wsiach miejskich – w Dębcu, Boninie, Ratajach, Wildzie, Górczynie i Jeżycach. Byli katolikami – taki był warunek władz Poznania, które ich tu sprowadziły, by zasiedlić zrujnowane i wyludnione w wyniku wojen i klęsk wsie. O 300-letniej obecności Bambrów w Poznaniu i jego okolicach opowiada najnowszy tom „Kroniki Miasta Poznania”.

Bezduszni to zapadająca w pamięć opowieść o zagładzie pacjentów szpitali psychiatrycznych i mieszkańców domów opieki w okupowanej Polsce. Na przykładzie trzech miejsc – dziecięcej kliniki psychiatrycznej w Lublińcu, szpitala psychiatrycznego dla dorosłych w Gostyninie i domu opieki w Śremie – autorka opisuje wszystkie grupy ofiar: dzieci, dorosłych i najstarszych, chorych neurologicznie, psychicznie, niepełnosprawnych i niesamodzielnych.

Odkrywa przy tym nieznane dokumenty, ustala wstrząsające szczegóły, znajduje naocznych świadków i bliskich zabitych – wszystko, by przywrócić pamięć o zagładzie, która została pominięta w powojennych rachunkach krzywd.

Intrygująca powieść kryminalna, której akcja rozpoczyna się w Poznaniu w pewne ciepłe lipcowe popołudnie 1908 roku. Lokatorzy kamienicy na poznańskiej Wildzie ustawiają się do pamiątkowego zdjęcia, nic nie zapowiada nadchodzącej tragedii...

Postać Starego Marycha wrosła w świadomość czytelników i słuchaczy, toteż gdy zakończył życie, pojawiła się pustka. Juliusz Kubel odpowiedział na zapotrzebowanie, rozejrzał się w otoczeniu Starego Marycha i zaprosił do opowieści jego dobrą znajomą. Tak powstały i trwają nadal Blubry Heli przy niedzieli, emitowane w radio i utrwalone na kartach książki. Hela bacznie obserwuje rzeczywistość (począwszy od 2001 roku aż do chwili obecnej), komentuje ją i bawi, tak jak Stary Marych. Do książki dołączona jest płyta CD z wersją audio wybranych gawęd.

To powieść o kilkupokoleniowej walce o niepodległość, opowiedziana z perspektywy dwóch rodzin – z Kresów i Wielkopolski. To historia błękitnego munduru Franciszka, żołnierza Błękitnej Armii, ale i walki powstańców styczniowych od Różyckiego i Langiewicza, boju Wielkopolan z pruskim kulturkampfem. To wszystko zostało opowiedziane z perspektywy rodzinnej klechdy. Podobnie jak w Tajemnicy sekretarzyka, pokazane są tu ważne postaci z przeszłości – wodzowie z powstania styczniowego, propagatorzy pracy organicznej, a przede wszystkim generał Józef Haller.