Konspiracje KMP 3/2023

Polacy pozbawieni swojego państwa w długim XIX wieku, w kolejnym zaś doświadczeni przez dwa totalitaryzmy, bez wątpienia zapracowali na miano doskonałych spiskowców. W dziejach Poznania również było wiele gorących głów, obdarzonych charyzmą liderów i zdolnych podziemnych działaczy zahartowanych w konspiracyjnym rzemiośle – Jan Nepomucen Umiński, Karol Libelt, Jan Kanty Działyński, Wincenty Wierzejewski, Franciszek Witaszek, Andrzej Rzewuski, Janusz Pałubicki czy Maciej Frankiewicz. „Konspiracyjny” tom „Kroniki” oddaje hołd tym wszystkim, którzy niezależnie od epoki i przeciwnika próbowali zrywać niewolnicze pęta.

Spis treści

Od redakcji ..... 7

Przeciwko królowi

Tomasz Jurek Spisek mieszczan poznańskich przeciwko królowi. Za kulisami pierwszych lat panowania Władysława Jagiełły ..... 11

Spisek uczniów poznańskiego kolegium jezuickiego w dobie konfederacji barskiej. Z tomu II Historii Kolegium poznańskiego Towarzystwa Jezusowego przekład Magdalena Lisecka, komentarz Przemysław Matusik ..... 32

Przetrwać nad Wartą

Przemysław Matusik Od Framassonów do Braciszków. Krótka historia tajnych organizacji w Poznaniu w wieku XIX ..... 39

Krzysztof Marchlewicz Fikcyjny zamach i prawdziwa intryga. Międzynarodowe echa poznańskiego „zamachu” na cara Mikołaja I z 1843 roku ..... 58

Izabella Kopczyńska „Wszystkie sprawy organizacji w najgłębszej zachowam tajemnicy”. Z dziejów Towarzystwa Tomasza Zana w Poznaniu ..... 71

Koło Mariackie. Tajny raport pruskiej policji z 1905 roku na temat konspiracji gimnazjalnej w Poznaniu wstęp i opracowanie Marcin Jurek i Tomasz Jurek ..... 78

Janusz Karwat W drodze do powstania wielkopolskiego 1918–1919 ..... 111

Andrzej Prinke Wieczny konspirator. Profesor Józef Kostrzewski ..... 130

Wartheland

Aleksandra Pietrowicz Konspiracyjne twierdze okupowanego Poznania 1939–1945 ..... 145

Rafał Sierchuła „Poznański realizm i junacka fantazja”. Wojskowe organizacje podziemia narodowego w Poznaniu w latach 1943–1944 ..... 181

Paweł Michalak Okiwać okupanta. Poznański futbol w konspiracji (1940–1943) ..... 193

Jarosław Matysiak Konspiracja i polityka. Działalność niepodległościowa Ludwika Jaxy-Bykowskiego w czasie II wojny światowej ..... 218

Barbara Kęcińska-Lempka Szpieg w Collegium Chemicum, czyli niezwykłe życie prof. Aleksandra Lempki ..... 232

Precz z komuną

Sabina Haszyńska Od Armii Krajowej do Wielkopolskiej Samodzielnej Grupy Ochotniczej „Warta” i Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Dylematy powojennej konspiracji w Poznaniu ...... 243

Marcin Jurek Zamach na pomnik. Próba wysadzenia pomnika Bohaterów w Poznaniu w 1953 roku ..... 260

Mateusz Szłapka Ruch Młodej Polski oraz Związek Akademicki „Pro Patria” w Poznaniu 1979–1981 ..... 286

Przemysław Zwiernik Podziemne struktury NSZZ „Solidarność” w Poznaniu w latach 1981–1989 ..... 300

Krzysztof Brzechczyn Solidna konspiracja. Działalność Oddziału Solidarności Walczącej w Poznaniu ..... 332

Kronika

Rafał Sierchuła Generał brygady Jan Podhorski (1921–2023) ..... 355

Szymon Mazur Przegląd wydarzeń (maj–lipiec 2023) ..... 358