Historia Białorusinów Podlasia - Chomik Piotr, Głogowska Helena, Iwaniuk Sławomir, Łatyszonek Oleg, Mironowicz Eugeniusz

ostatnie egzemplarze - zapytaj o dostępność!

Historia Białorusinów Podlasia przedstawia dzieje odłamu narodu białoruskiego, poczynając od czasów, kiedy nie było jeszcze ani imienia Białorusini, ani nazwy Podlasie. Jednakże Białorusini to tylko uściślające określenie odwiecznych mieszkańców tych ziem, Rusinów. Również ziemie w przyszłości nazwane Podlasiem od wieków stanowiły pewną całość ? jako ziemia brzeska, a potem ziemia brzesko-drohicka.

SPIS TREŚCI

Wstęp

I ROZDZIAŁ 
Archeologia Podlasia

Charakterystyka geograficzna regionu
Schyłkowy paleolit
Epoka mezolitu
Epoka neolitu
Epoka brązu
Epoka żelaza
Osadnictwo kultury pomorskiej
Osadnictwo kultury miłogradzkiej
Osadnictwo kultury jastorfskiej
Osadnictwo kultury przeworskiej
Osadnictwo kultury wielbarskiej
Kultura zarubiniecka, kompleksy Suraż-Trościanica i  Hryniewicze Wielkie-Radość
Horyzont postzarubiniecki
Epoka średniowieczna

II ROZDZIAŁ  
Ziemia brzesko-drohicka i grodzieńska we wczesnym średniowieczu

W księstwie turowskim
W ręku Iziasławiczów
Wydzielenie księstwa grodzieńskiego
Oderwanie ziemi brzesko-drohickiej od księstwa turowskiego
W ręku Mścisławowiczów
Walka o  Podlasie około 1180 r. według Wincentego Kadłubka i  Wasilija Tatiszczewa
Najazdy Jaćwięgów i  Litwinów 
We władzy Romanowiczów
Najazd tatarski
Walka o  Poniemnie
Król Daniło
Reakcja Złotej Ordy
Walka o  spuściznę Mendoga
Pod zwierzchnictwem Złotej Ordy
Upadek Jaćwieży
Walka o  spuściznę Włodzimierza Wasilkowicza
Trudne dziedzictwo
Król Jury i  jego synowie
Grodno i  ziemia grodzieńska w  Wielkim Księstwie Litewskim
Międzymorze
Bolesław Trojdenowicz — Jury II, książę Małej Rusi

III ROZDZIAŁ 
W Wielkim Księstwie Litewskim i Koronie Polskiej (1340-1764)

Po upadku księstwa halicko-włodzimierskiego
Wielka wojna z  Zakonem
Struktura terytorialno-administracyjna
Unia lubelska
Koronne województwo podlaskie
Organizacja osadnictwa
Miasta podlaskie
Cerkiew prawosławna do końca XVI wieku
Struktura parafialna Cerkwi prawosławnej
Cerkiew prawosławna i  Cerkiew unicka 
na Podlasiu po 1596 r.
Bractwa cerkiewne

IV ROZDZIAŁ 
Oświecenie i przebudzenie narodowe (1764-1914)

Początek panowania Stanisława Augusta 
Poniatowskiego. I  rozbiór
Kultura okresu Oświecenia
Reformy Sejmu Wielkiego, Konstytucja 3 maja 
i  II rozbiór
Insurekcja kościuszkowska i III rozbiór
Gospodarka pod koniec XVIII w.
W zaborze pruskim i  austriackim oraz w  Księstwie Warszawskim
W zaborze rosyjskim
Obwód białostocki
Oświata
Powstanie 1831 roku i  represje popowstaniowe. 
Kasata unii brzeskiej
Początki badań etnograficznych na Podlasiu
Przemiany w  gospodarce
Zniesienie poddaństwa chłopów
Przygotowania do powstania
Powstanie styczniowe
Represje popowstaniowe. Kasata unii w  Królestwie Polskim
Gospodarka po reformie chłopskiej
Wychodźstwo
Białoruscy narodnicy
„Zachodniorusizm”
Edukacja i  kultura 
Ludność Podlasia u  progu XX wieku według 
rosyjskich spisów
Rewolucja 1905 roku
Białoruski ruch narodowy

V ROZDZIAŁ 
W czasie I wojny światowej i wojny polsko-radzieckiej (1914-1921)

„Bieżeństwo”
Życie pod okupacją niemiecką (w  Ober-Ost) 
— lata 1915-1919
Pod władzą Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich

VI ROZDZIAŁ 
W nowej ojczyźnie (1921-1939)

Sytuacja po zakończeniu I  wojny światowej
Wybory do Sejmu i  Senatu w  1922 r.
Proces 45 Białorusinów w  Białymstoku
Ruch Białoruskiej Włościańsko-Robotniczej 
Hromady
Działalność pohromadowska
Kościoły i  ruchy religijne
Wybitni Białorusini z  Białostocczyzny

VII ROZDZIAŁ 
W czasie II wojny światowej (1939-1944)

Okres władzy radzieckiej (1939-1941)
Doświadczenia z  lat okupacji niemieckiej (1941-1944)

VIII ROZDZIAŁ 
Białorusini w Polsce Ludowej (1944-1989)

Trudny okres powojenny
Problem autokefalii Kościoła prawosławnego 
w Polsce
Białorusini wobec sowietyzacji polityki narodowościowej PRL
W kręgu Białoruskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego
Zwiększenie presji na asymilację Białorusinów
Początek odrodzenia

IX ROZDZIAŁ 
Białorusini jako społeczność pluralistyczna w latach 1989-2015

Demografia wschodniego Podlasia
Działalność polityczna Białorusinów
Organizacje białoruskie
Szkolnictwo z  językiem białoruskim
Rozwój kultury białoruskiej
Życie religijne Białorusinów

ZAKOŃCZENIE

BIBLIOGRAFIA

INDEKS